Inleiding: Dit stuk is gebaseerd op het rapport ‘Monitoring wilde bijen Breda’ 2024, 51 pagina’s, maart 2025 geschreven door Ivo Raemakers & Tim Faasen van bureau Ecologica, in opdracht van de gemeente Breda. De genoemde auteurs zijn ook de uitvoerders van het onderzoek. Het onderzoek is een herhaling van een onderzoek in 2018 en is in 2024 uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is: 1e: zicht krijgen op de wilde bijendiversiteit van de gemeente Breda door monitoring van 16 groenlocaties. 2e: het beschrijven van deze locaties. 3e: het adviseren over verbeteringen voor wilde bijen op deze locaties en omliggend landschap.
Aard onderzoek: Het onderzoek geeft geen beeld van de totale bijenpopulatie in Breda, want er zijn alleen kansrijke gemeentelijke locaties onderzocht. Belangrijke en omvangrijke natuurgebieden binnen de gemeentegrenzen vallen niet binnen de onderzoeksopzet. Geen Mastbos, Liesbos, Ulvenhouts Bos, landgoederenzone bij Ulvenhout. Het doel van het onderzoek is de condities voor wilde bijen te verbeteren op gemeentelijk grondgebied. Ongeveer tweederde van het rapport bestaat uit beschrijving van de locaties, toegespitst op de waarde en belang voor bijen. Het gaat dan om beheer, beplanting, nestgelegenheid, beschutting enz.
Daar ligt dan ook de voornaamste verdienste van het rapport. Het is een ecologisch advies voor het beheer van terreinen voor wilde bijen.
Resultaat: Met de kanttekening dat 2024 een slecht bijenjaar was, wordt vastgesteld dat in 2024, 123 soorten wilde bijen zijn vastgesteld tegen 104 in 2018. 85 soorten zijn in beide jaren vastgesteld, 19 soorten alleen in 2018 en 38 alleen in 2024. In totaal zijn in beide jaren 142 soorten vastgesteld uit eigen onderzoek. Daarnaast zijn via waarneming.nl nog 18 gevalideerde waarnemingen vastgesteld, hetgeen het totaal aantal wilde bijen op 160 brengt. De resultaten in 2024 vergeleken met die in Eindhoven laten zien dat in Breda per locatie gemiddeld 32 % meer soorten worden waargenomen en 57 % meer exemplaren. De voorzichtige verklaring kan zijn dat in Breda meer aan verbetering van inrichting en beheer wordt gedaan. Het zou ook de toename van het aantal soorten van 2018 naar 2024, met bijna 20% kunnen verklaren. Dat zou natuurlijk heel mooi zijn, maar voor die conclusie is een in de tijd langere datareeks nodig.
Waardevolle soorten: De landelijk gezien meest bijzondere soorten die in Breda zijn aangetroffen, zijn: roodrandzandbij, kleine bandgroefbij, donkere dubbeltand en kauwende metselbij. In 2024 zijn 19 Rode-lijstsoorten aangetroffen. In 2018 waren dit er 16. In totaal zijn nu 26 Rode- lijstsoorten in de monitoring gevonden.
Tijdens de inventarisatie zijn 28 landelijk zeldzame en zeer zeldzame soorten aangetroffen. In 2018 waren dat er 21 en het totaal over beide jaren bedraagt 39.
Ten slotte: Het lijkt er gunstig uit te zien, maar voor definitieve conclusies is een vervolgmeting nodig!
Aad van Diemen – natuurgids IVN Mark&Donge, insecten-expert.
Markandalletjes
- Flitsend weer boven Markdal. Bliksem en ook hoosbuien. Echt zomer!
- Waterschapsverkiezingen van maart rijzen al boven de jaarwisseling uit. Karin van der Berg is blij gekozen te zijn als lijsttrekker Water Natuurlijk. Al veel goed werk verzet in o.a. Markdal. En op naar meer.
- Breda kiest voor herstel Mark door de stad! Goede zaak! Peilverlaging in Singels wordt voorkomen door bredere natuurlijke vooroevers. Daardoor meer natuur- en otter leefgebied! In zuidelijke Mark zijn al weer Otter sporen gevonden!
- Bij alle grootse plannen ontbreekt het woord ‘stikstof’, dat zou nog wel voor verdamping kunnen zorgen … Ulvenhoutse Bos wacht nog steeds op concrete anti-stikstof maatregelen.
- De gevreesde Aziatische Hornaar is verdwenen …. uit de boeken! Hij heet nu Geelpoothornaar! Goed kijken, dan is naast al dat zwart ook het geel van voorpoten te zien! Is maar de helft van de Europese Hoornaar.
Geelpoothoornaar, nieuwe soort in oud jasje. Foto Stock. - Exoten zijn vooral in het begin ‘lastig’ zeggen biologen. Net als kolonisten in Amerika passen ze zich daarna aan de omgeving aan. Al zijn er uitzonderingen.
- Laatste kans Nachtzwaluw horen en zien.. Zaterdagavond 27 juni. 21u30-23u30. In en na de schemering. In de Pannenhoef, met toestemming Brabants Landschap (incl. bijdrage). Aanmelden via IVN Dintel en Marklanden.
- Volop Zero Waste Festival. Programma zie: @ Zero Waste Festival – Breda. Vrijdag: # Modeshow bij Vindingrijk en Witte Huisjes, met kringloopvondsten. # Zero Waste Picknick in Valkenberg met Avans. Zaterdag (o.a. Witte Huisjes): # Hup op de Sup! Zwerfvuil uit de singels vangen! # Social Plogging met Ron. Sport, loop en raap. # Zero Waste Kasteel Poppenkastspel. Zondag: # Peuk en Meuk actie. Peuken Party met klimaatburgemeester Elisah Pals. # Peter’s Zwerfafval speurtocht. Boerderij Parkhoeve. Pffff wat een actie!
- Slootjesmiddag Natuurtuin Oranjepolder. Schaatsenrijders, Bootsmanetjes, Libellenlarven ontdekken met gidsen, pappa’s en mamma’s, opa’s en oma’s en vangnetjes! Volgende week zondagmiddag. 7 juni. 13-16u. Graag aanmelden. Natuurverenging IVN Mark&Donge.
- Geniet van het zomerbegin!
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge
