Lentekriebels kunnen op scholen tot heftige discussies leiden, maar bij de meeste mensen brengen ze vreugde teweeg. Woensdag 25 februari beleefden we dit jaar onze eerste lentedag met temperaturen boven de 15 graden. Als door een wonder vlogen er ineens talloze helgele vlinders rond. De citroenvlinder is een van de weinige die als volwassene de winter doorkomt. Hij heeft zich schuilgehouden in de hulst of in braamstruiken en maakt zijn eerste ronde nu het zonnetje schijnt. De atalanta is nog op de terugreis uit het zuiden en veel andere vlinders zullen binnenkort tevoorschijn komen uit de pop.
Hier en daar ontstaan al gele tapijten van het speenkruid dat gaat bloeien. Straks zal ook de bosanemoon zich in al zijn glorie laten zien en kleuren de bosgronden hier en daar wit. Evenals de bosbes profiteert hij van het feit dat de bomen nog geen blad hebben en hij zich kan koesteren in de zon. De knoppen van de bomen zijn al wel aan het zwellen. Wanneer ze zich ontvouwen, komen uit één enkele knop talloze tere blaadjes tevoorschijn.
In deze periode van het jaar trekken vogels hun mooiste veren aan. Vooral de mannetjes doen heel erg hun best. De wangen en dijen van de aalscholver krijgen witte veren, in de nek verschijnen zilverwitte manen en de keel wordt geel. De kokmeeuw verruilt zijn koptelefoontje voor een chocoladebruine kap. Futen verrassen een mogelijke partner met een vers visje en voeren in hun balts een dans op die doet denken aan een balletvoorstelling.
De winterkoning heeft nog nooit van een bouwstop gehoord. Hij werkt vol ijver aan diverse nestjes waaruit het vrouwtje er straks een kiezen mag. Eksters vliegen rond met takken en merels verzamelen takjes voor de bouw van hun nest. Een kauwtje is uit op wat meer comfort en bezorgt een schaap wat kale plekken. De wolproducent kijkt dat alles gelaten aan. De meerkoet heeft zich aangepast aan veranderende tijden en brengt steeds vaker zijn jongen tussen plastic groot. Waar de meeste vogels met bouwmaterialen slepen, moet de specht juist wat kwijt. Hij hakt een gat in een stam, kruipt daar vervolgens in en komt dan regelmatig met zijn kop naar buiten om stukjes hout weg te spuwen. Volgend jaar kan hetzelfde nest misschien weer gebruikt worden door de boomklever, die het dan wel weer een beetje moet dichtmetselen, omdat deze vogel een stuk kleiner is.
Ieder jaar opnieuw beleven we in de lente een explosie van groei en bloei. Waarom zouden we nog vliegen, wanneer er in onze eigen omgeving van zoveel moois te genieten valt? Al wandelend neem je het beste waar en kun je zien wat er vliegt. Gelukkig organiseert IVN Mark en Donge iedere week een activiteit waarbij je de natuur kunt beleven. Iedereen mag mee en er zijn geen kosten aan verbonden. Meer informatie is te vinden op de website: IVN Mark en Donge/activiteiten.
Lieneke Steijn – natuurgids IVN Mark&Donge
Markandalletjes
- Volop bloeiende bomen, meidoorn, sleedoorn, appel en kersenbloesem. Water leeft, kikkerdril al verdampt, dikkopjes groeien. Zwartkop zingt zijn mooiste lied.
- Markhoeve? Nieuw bericht provincie. Nog geen besluit in maart… Meer kapitaalverlies, toch blijven duimen, is een lang gebed, nog niet ten einde ….
- Groenfestival Wolfslaar afgelopen zondag. Gelijk met Marathon Rotterdam nieuw record. Mudje vol met record aantal bezoekers. Veel jonkies! Feestje voor Breda Stad in een Park, Eerste in Nederland en de EU! Gefeliciteerd!
Jeugd heeft de toekomst, met Breda Stad in Park vz Joost Barendrecht - Vervolg: Oeverzwaluwen hebben tweede geschikte nestwand gevonden, meer richting Bieberg. Goed te zien met de verrekijker vanaf het laarzenpad. Laarzenpad vertelt ook eigen verhaal. Als de reactie van de Vereniging Markdal op het door SBB plots opheffen van de wandelroute vanaf de Bieberglaan naar het Sulkerpad. Nu deels een struinroute, waarvan de aansluiting op de Bieberglaan is afgehakt.
- Voorjaar in Moerdijk. Natuurwandeling de Appelzak. Zaterdag 18 april. 13u30-15u. Met Jeanne en Ton. Groene Buffer aan Hollands Diep voor dorp Moerdijk. Prachtig bos, fraaie fauna, sfeervol strandje. Laat oprukkende industrie het niet opslokken! Aanmelden via website IVN Dintel en Marklanden.
- Zondagmorgen wandeling Wilhelminapark. 19 april. O.l.v. vogelgids Willem Veenhuizen. 7-10u. Start bij de ‘tank’ Wilhelminapark-Breda. Graag met aanmelden. Website WestBrabantse Vogelwerkgroep.
- Snuitige Speurtocht. Wortel (B). Kolonie 41. Zondag 19 april. Tussen 13en16u.
“Hey stoere Snuiter! Ben jij ook benieuwd naar welke rare snuiters er wonen in Wortel-Kolonie? Doe dan je speelkleren en stevige schoenen al maar aan, want vandaag ga je op speurtocht met heel je gezin! Tot Snuits! Enne … pssst, vergeet niet je ouders eraan te herinneren dat ze moeten inschrijven hé!. Vertrekken vanuit Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske-De Klapekster. Natuurpunt Markvallei. - Poëziewandeling Goudbergven. Zondag 19 april 13.30-15.30. Voorjaarsrillingen en -trillingen. Herman Gorter: De lente komt van ver, ik hoor hem komen - en de boomen hooren, de hooge trilboomen, - en de hooge luchten, de hemelluchten, - de tintellichtluchten, de blauwenwitluchten - trilluchten.
Poëtische beleving met hoefijzervormige stuifzandrug, paraboolduin, ringvormig ven, hoogveeneiland, trilveen. SBB voorkwam afgraven, het ven volstorten, tot “netjes geëgaliseerde landbouwgrond”. Kuifeend, dodaars en meer watervogels. Aanmelden via website IVN Mark&Donge. - Zwarte Stern project Krimpenerwaard. Lezing. Maandagavond 20 april. 20-22u. Max Ossevoort. Bescherming broedgebied. Kunstmatige vlotjes ipv Krabbescheer. Vallen en opstaan door Amerikaanse Rivierkreeft. Excursie volgt. De Kievitslaar", Rijsbergseweg 354, Breda. Graag aanmelden. WestBrabantse Vogelwerkgroep.
- Agenda lijkt wel drukker dan ooit. Is ook zoveel te beleven met ontploffende natuur! Zelfs de Chinezen komen, met Mandarijneenden!
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge
Volgend jaar begint Sovon Vogelonderzoek met een nieuw atlasproject. Velen van ons zullen de dikke en zware vogelatlas uit 2018 in de kast hebben staan. Een deel van ons heeft, door vogeltellingen uit te voeren, ook meegewerkt aan de totstandkoming van het boek. Omdat de vogelwereld, net als de rest van onze omgeving, voortdurend veranderd, komt er nu een nieuwe inspanning om in kaart te brengen waar welke vogels broeden, overwinteren of doortrekken, en met hoeveel ze dat doen. Ikzelf heb twee keer systematisch meegewerkt aan een atlasproject en ben van plan dat ook nu weer te gaan doen.
Dat systematische vond ik een van de interessantste dingen van het hele project. Er wordt verwacht dat je niet zomaar je vogelrondje loopt en je waarnemingen doorgeeft, maar dat je in een bepaald atlasblok (een ‘uurhok’) van vijf bij vijf kilometer een zo betrouwbaar mogelijk beeld van het voorkomen van de vogels geeft. De bedoeling is dat je dan niet lang blijft hangen bij dat ene bosje of watertje waar je altijd veel vogels ziet, maar dat je ook de saaiere delen bezoekt. Binnen dat atlasblok word je bovendien geacht om een vast grid van acht kilometerhokken nader te onderzoeken met vaste tellingen van een bepaalde tijdsduur. Het gaat nu wat te ver om de precieze details van de tellingen te bespreken, maar je kunt je voorstellen dat dat wel een soort keurslijf is. En daar moet je tegen kunnen, of er zelfs van gaan houden. En zonder daarmee een bepaalde diagnose van mijn geestesgesteldheid te willen uitlokken, kan ik zeggen dat ik tot die laatste categorie behoor. Ik hou wel van die strakke methodiek. Dat komt deels door mijn fascinatie voor monitoring en statistische analyse (beroepsdeformatie), maar er zit ook een avontuurlijker kantje aan.
Die vaste plekken waar je ‘moet’ gaan tellen zijn namelijk soms plekken waar je anders niet naartoe zou gaan: ze zijn voor jou onbekend terrein. Misschien komt dat omdat je dacht dat ze niet interessant zijn en je er geen bijzondere vogels verwacht, of misschien was je er uit gewoonte nog nooit geweest. Uit ervaring kan ik zeggen dat het inderdaad voorkomt dat je midden in een uurhok staat, omringd door overbemest grasland, waar je dan vijf minuten moet tellen en daarna nog 55 minuten heen en weer fietst over de enige weg die door dat hok loopt en dat je bijna niets waarneemt. Misschien twee zwarte kraaien die iets te eten hebben gevonden en dat luidruchtig becommentariëren, of zes kokmeeuwen die zich er even mee komen bemoeien. Maar het kan ook zo zijn dat er bij die ene wat verwaarloosde schuur die langs de weg staat, een grauwe vliegenvanger zit te zingen. Of dat je op een industrieterrein, op het erf van een bedrijfsgebouw, twee zwarte roodstaarten ziet en hoort zingen en er ook nog drie paren scholeksters op de daken zitten, terwijl een slechtvalk tussen de schoorstenen zeilt. Of dat je in je vermoeden wordt bevestigd dat het daar inderdaad maar een dooie boel is; dat kan ook.
Vogelen op onbekend terrein levert soms helemaal niets op en als het weer dan ook niet goed is en je bent om half vijf opgestaan op een van je schaarse vrije dagen, dan kun je jezelf wel eens afvragen waarom je dit in vredesnaam doet. Maar er zijn altijd pareltjes, meestal als je ze niet verwacht. Die verrassingen, die onverwachte ontmoetingen, die stimuleren mij enorm om weer mee te gaan doen.
Leo Nagelkerke, West-Brabantse Vogelwerkgroep
Markandalletjes
- De Paashazen hebben hun ei weer gelegd. Het weer is op zijn ‘paasbest’. Dus eerste Kievitsei was al weken eerder!
- De eerste Oeverzwaluwen zijn terug in het Markdal! Helemaal uit de Afrikaanse Sahel regio. Dit is hun ‘zomerverblijf’. Daarvoor graven ze diepe nestgangen in steile meanderwanden. De ontwerpers hadden in 2010 stille hoop dat de nieuw gegraven Ulvenhoutse meander misschien ooit Oeverzwaluwen zou aantrekken. Dat gebeurde het eerste jaar al, met zo’n 200 nestgaten in die grote hoge wand. Dat was een belevenis om met een excursie ongestoord al dat heen en weer vliegende getjilp om je heen te beleven. Ondanks latere afrasteringen is dat aantal nooit meer gehaald.
- Inmiddels hebben de Oeverzwaluwen een tweede geschikte nestwand gevonden, wat meer richting Bieberg. Die is met de verrekijker goed te zien vanaf het laarzenpad. Dat Laarzenpad vertelt ook zijn eigen verhaal. Het was een reactie van de Vereniging Markdal op het plots opheffen door SBB van de wandelroute vanaf de Bieberglaan door het Markdal naar het Sulkerpad. Dat is nu een struinroute, alleen de aansluiting op de Bieberglaan is er afgehakt.
- Natuurwandeling Haagse Beemden. Zaterdag 11 april. 10-12u. Thema van bos naar beemden en boezem. Met de vierde Bergboezem om hoog water op te vangen en Bredase voeten droog te houden. Door afgraven van de bemeste toplaag krijgt natuur hier weer de kans met bloem- en kruidenrijke graslanden. Aanmelden via IVN Mark&Donge.
- Vogelwandeling Zonzeelse polder. Zondagmorgen 12 april. 9-11u. Thema: op zoek naar de blauwborst en andere voorjaarszangers. Volop geschiedenis van turfwinning, petgaten, Elisabethsvloed en nu Natte Natuurparel. Aanmelden vai IVN Mark&Donge.
*Wandeling langs natuurherstelproject “De Laars” van het Merkske. Zondagmorgen 12 april. 9u-12u. Stijn Leestmans gidst over het effect van de vernatting. Start “P” van SBB. Hoogstratensebaan 83, Castelré. - ALV nmv Markkant. Maandag 13 april. Aansluitend 20u15. Presentatie natuurwaarden van ’t Hout, eerste bewoning Steenakker en visie op Groene Gordel. Locatie: Het Gele Huis. Haagse Markt 6. Aanmelden:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. . - Pinksterbloemen bloeien als gastheer voor fladderende Oranjetip. Echt lentegenot om de nog tere vlinder bij zijn ‘waard’ te zien!
Oranjetipje bij gastheer Pinksterbloem. Foto Ellen Rijken
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge
We zijn in het bos, net uit de auto en de eerste tak is al gevonden. Kijk papa, dit is een toverstaf want hier staan allemaal geheime tovertekens in! Het zijn de gangen van een schorskevertje, maar dat zeg ik nu niet. Er worden al draken weggetoverd. Een nieuwe tak met zijtakjes en dode blaadjes is gevonden. Ze is geen toverfee meer maar een hert dat bronstig burlt, en ten aanval trekt. Plotseling is daar een greppel, niet droog maar ook geen echte sloot. Alsof het zo moet zijn, ligt een stevige, lange tak klaar. Het hert verandert in een polsstokspringer. Woehoe! Met een sierlijk zwier springt ze naar de overkant. Kom je papa! En met een iets minder sierlijke sprong, beland ik ook aan de overkant. Daar ligt de volgende tak al klaar. Het blijkt een katapult, of een pistool. Daar gaat de cowboy; pief, paf, poef. De lange polsstok is veranderd in een dravend paard en al schietend worden de denkbeeldige koeien bij elkaar gedreven.
Maar hé? Wat ligt daar? Oooohh, papa! Dit is een goeie hakker. De koeien zijn vergeten en op een vrij stukje grond wordt er stevig op los gehakt. We zijn schat gravende piraten geworden. Opeens verandert het gegraven kuiltje. Ik krijg de opdracht om kleine takjes te zoeken. Het kuiltje wordt een huisje voor een muisje. Met zorg en aandacht wordt er een dakje over het kuiltje gemaakt. Natuurlijk moet er eten in het huisje worden neergelegd, en een tafeltje om van te eten. Zullen we weer verder struinen, vraag ik. Nog even een beetje mos op het dakje papa, dan is het muisje goed verstopt. Dan pakt ze de polsstok, dat is nu de staf van de tovenaar. Ceremonieel dansend, huppelen we verder. In haar dans zie ik een heel verhaal ontstaan. Ze zingt in een tak als microfoon, en kletst van alles bij elkaar. Opeens staat ze doodstil. Ze buigt een beetje voorover en wenkt me dat ik zachtjes dichterbij moet komen. Sluipend kom ik eraan en ze wijst. Fluisterend zegt ze: Daar… Op dat takje… Ik moet even goed zoeken en net voordat ik het gevonden heb, schiet er een roodborstje weg. Ik heb inmiddels een leuke verzameling takken in mijn hand en de microfoon wordt ingeruild voor het gewei dat nu een bezem is, want we zijn bij een hut en de vloer wordt aangeveegd voor het bezoek. Een stronk, als tafeltje, wordt met blaadjes en takken gedekt. Hoog bezoek want het goede bestek wordt in het nabijgelegen struikgewas gevonden. We eten samen van de soep. Nee papa, dat is een vork en jij hebt appeltaart want dat vind je lekker.
Natuurlijk moet er ook in de boom geklommen worden. De takken vormen bijna een trapje. Voor ik het weet zit ze hoger in de boom dan mijn hart aankan. Ik blijf rustig want ik zie dat ze bedachtzaam kijkt waar ze haar handen en voeten plaatst. Hoe hoger ze klimt hoe rustiger ze haar route zoekt. Op een stevige tak gaat ze zitten en kijkt met een wijsneuzerige blik naar beneden.
Goed gedaan, hoor! Zeg ik. Klim je ook weer zo netjes naar beneden? Als ze uit de boom is, wordt de polsstok dwars gehouden en ze vliegt weg. Hoog in de lucht, lijkt het mos alsof je op het bos neerkijkt, roept ze naar me. Ik vraag of we weer eens terug zullen struinen. Een beetje teleurgesteld dat de wandeling alweer bijna voorbij is, stemt ze toe. Met mijn handen vol takken lopen we naar de auto. Onderweg krijgt iedere tak weer een plekje in het bos. Ze weet dat we niet alle takken meenemen. Want dan hebben de diertjes geen eten, of iets om een huisje te bouwen. De polsstok is de vondst van de dag. Vooruit, dan mag die mee. Met een glimlach van een dame die haar vader om haar vinger heeft gewonden, stapt ze in. Wat eten we vanavond, papa? Ik heb honger…
Boomstam Henk, NatuurWijzer, IVN-gids Mark & Donge
Markandalletjes
- Fitissen - de voorjaarsbrengers uit de zuid-Sahara – laten zich nu ook volop horen, meldt Ria Lambregts. En de ooievaars lijken echt te gaan broeden boven de SBB boswachters! Na het paren nu steeds meer ‘op het nest’. Door de vogelgriep overleden drie jaar terug de ouders en vijf jongen! En werd het nest twee jaar lang gemeden. Dit was in 2012 het eerste ooit in de wijde omgeving. Met vorig jaar 21 jongen uit 9 nesten, een absoluut record!
- ALV Vereniging Markdal meldt: Besluitvorming over Markdal-noord komt er in twee stappen aan. Eerst via Algemeen Bestuur Waterschap, daarna eind dit jaar via Provinciale Staten. Ook de Mark moet in 2027 aan de ‘gezond water’ doelen van Kader Richtlijn Water voldoen. Natuurherstel Markdal draagt daar flink aan bij.
- Met terreinbeheerders (SBB, BL, NM) steeds moeizaam overleg over natuurbeleving door wandelen, fietsen en varen. Want natuurbehoud begint bij beleving. Voor hun inzet en volhouden werden Harry Benschop en Jeroen Stoutjesdijk in het zonnetje gezet.
- Uitgangspunt van gescheiden wandel- en fietspaden lukt in Alphen-Chaamse deel niet (of ‘nog niet’?). Terwijl de belangstelling voor recreatie in natuur en groen groeit en groeit. Gelukkig!
- Paaszaterdagse Mar(k)athon wandeling. Door Wortel Kolonie en Castelreesche Heide met veel vogels. Zaterdag 4 april. 14-16u. Start Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske (Klapekster). Kolonie 41. Wortel (B). Natuurpunt Markvallei.
- Natuurwandeling Wolfslaar over ‘wat planten ons schenken’ aan genot en gebruik. Prachtige gele wilgenkatjes voeden de zoemende koninginnen. Streling van het oor is het ruisen van het ranke riet. Smakelijke soep van brandnetels, enz, enz. Tweede Paasdag 6 april. 13u30-15u30. Aanmelden via website IVN Mark&Donge.
- Opvallend vaak Kraanvogels in het Chaamse. Iris van der Vlerk zag een ‘late’ bij Chaamse Beek in Hondsdonck.
Vaker Kraanvogels te zien? Foto Ria Lambregts - Succes met eieren rapen, maar wel die van chocola! Fijne Pasen!
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge
De berken (Betula/ Pendula) hebben van mij niet erg veel aandacht gekregen, maar ik zal ze nu toch wat meer aandacht geven. Heel veel berken zie je als straat en plantsoenbomen. En ook veel als ‘papier berken’ waar de kinderen graag een velletje van afscheuren. Dat is de Himalaya berk. Zachte berk zowel als Ruwe berk komen voor in vrijwel in heel Europa voor, behalve in de Iberische landen en het Middellandse zeegebied. Beide berken soorten worden 12 tot 20 meter hoog Omdat bastaarden en variatie veelvuldig optreden is het lastig om berken goed op naam te brengen. Ze laten zich niet in floravakjes stoppen. Meer bastaarden komen van nature vooral voor bij de zachte berk, maar dat kan ook duiden op een verleden als hakhout. Ze worden normaal slechts zo´n 60 jaar oud, maar als hakhout halen ze wel 80 jaar Ruwe berken afstaande of enigszins omhoog stekend. Berken hebben zeer veel en licht zaad en kunnen het op allerlei bodemtypen of plaatsen uitwaaien. Deze bomen zijn doorgaans teruggedrongen tot voedselarme zand en veenbodems.
Toen er eind 19de eeuw een einde kwam aan de begrazing van de heide en men serieus werk begon te maken met de ontwatering van de natte heide, kwamen deze pioniers onmiddellijk aanwaaien. Ze hebben veel licht nodig en groeien zonder omwegen recht naar het licht toe. Omdat het hout elastisch is, zijn de slanke stammen goed bestand tegen de wind, maar op natte grond ontwortelen deze bomen met hun oppervlakkige wortelstelsel toch makkelijk. De kroon is open en laat veel licht door, zodat onder veel berken meer zaailingen groeien dan onder andere bomen in het bos. Als het bos te gesloten wordt geven ze het op. Na 50 tot 80 jaar - soms al eerder - verdwijnen deze pioniers om plaats te maken voor andere bomen en struiken. In de meeste bostypen zijn berken derhalve beperkt tot de bosranden en in gaten van kap, brand en storm, die ze snel opvullen.
De zwakke concurrentiepositie van berken wordt nog versterkt door de parasitaire werking van de berkenzwam. De zwam is een zogenaamde zwakke parasiet, ze vestigt zich alleen op berken die hun beste tijd hebben gehad en dringt via verwondingen binnen De bomen sterven na deze infectie versneld af, waarna de berkenzwam als saprofyt (‘schimmel’) verder gaat met de afbraak. Verdroging en chemische stoffen vormen echter een veel grotere bedreiging voor de broekbossen, waarin de zachte berk welig tiert. In het voorjaar is de sapstroom in berken zeer intensief, zodat ze bij verwonding sterk bloeden Hiervan maakt men gebruik door gaten in de stam te boren en via buisjes berken sap af te tappen. Per dag kunnen vele liters worden af getapt. Het sap is rijk aan suikers en levert na gisting berkenwijn op. Ook als haarwater wordt er erg veel gebruikt van gemaakt. Alle berken zijn de kleinste windverstuivers en op vele stammen ervan groeien ‘warrelknoesten’.
Ad van de Laar - IVN Mark&Donge Natuurgids
Markandalletjes
- Overal voorjaarstekenen! Bosanemonen, speenkruid vol vitamine-C, wilgenkatjes vol met stuifmeel voor snoepende (hommel) koninginnen, scholekster (alias ‘bonte piet’) laat zich horen. ooievaars al weer parend boven op nest boswachterskantoor in Markdal. Zou het twee jaar na het vogelgriepdrama weer lukken?
- Zo’n 60 wandelaars in prachtig lenteweer in Markdal gegidst door IVN Mark&Donge en Ver. Markdal via Blauwe Kamer en Silezische huis. Belangstelling voor natuurwandelingen groeit en groeit. Ook behoefte bij wandelaars aan meer en meer struinpaden.
- Presentatie Merlijn Hoftijzer. Nieuwe Natuur Marellenweg en voortgang natuurherstel Galderse Heide. Dinsdag 31 maart. 19u30-22u. Aansluitend op de ALV van de 125 jarige KNNV. Locatie ‘Witte Huisjes’. Bereikbaar vanaf Arsenaalpad. Zie website: “breda.knnv.nl”.
- De historische Witte Huisjes zijn tijdelijk in gebruik voor Breda Stad in een Park, nmv Markkant & natuurverenigingen. Tijdelijk is tot Seelig-terrein ingericht is met doorgetrokken Nieuwe Mark. “Markkante” vrijwilligers zijn aan het opknappen! Alle wapperende handjes zijn welkom!
- Op verkiezingsavond in Bavel presenteerde Leo Linnartz bij thema ‘wat is natiuur?’ ook zijn boek “Natuurlijke Processen in Nederland = Rewilding in theorie en praktijk”. Nu verkrijgbaar via: “winkel.ark.eu/nl”. Stichting Ark is bekend als promotor van gebieden met ‘natuur en mens in balans’. Dus: door minder beheren, meer spontane ontwikkeling.
- nmv Markkant had helaas ‘goede oogst’ bij zwerfvuil opruimen langs de Singels met ploggen, joggen en SUPpen. Elke 2e zaterdag, dus 11 april weer om 10u. Veilingkade. Breda wordt schoner, maar nog te langzaam!
- Verrassing: Breda beheert nu de natuur op zuid oevers van Aa of Weerijs (bij Overaseweg). Prikkeldraad wordt al vervangen door aanplant van heggen en hagen! Pluim! Goed voorbeeld!
- Volop Tjiftjaf’s – meer dan ooit? – nog amper Fitissen. Ooievaars nestelen weer in Hondsdonck, succesvol sinds 2017, en veel andere bekende plekken.
- Pinksterbloemen bloeien al vóór Pasen! Naam komt van de ‘pinken’ die gelijktijdig de wei in konden. Als goede ‘waard’ wachten de bloemen nu gastvrij op Oranjetipje, zijn eitjes en rupsen!
'Pinken'-bloemen aan slootkant, wachtend op Oranjetipjes! - Steile beekwanden bij Ulvenhout wachten ook, maar dan op de jaarlijkse invasie van oeverzwaluwen, komen die weer in april? Blijf kijken!
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge
Ook Breda heeft zijn Groene Camino. Het pad in Noord-Brabant is begonnen door initiatiefnemers in de Coronatijd naar model van het pad naar Santiago de Compostella. Op 28 februari 2026 zijn twee etappes van het stuk van Den Hout naar Galder en vice versa officieel geopend. Een nieuw stuk wandelroute onder de naam Camino Brabant loopt van De Heilige Eik in Den Hout, Breda-Noord naar de Sint Jacobskapel in Galder, Breda-Zuid. De wandeling is in totaal 26 kilometer lang en kan worden opgedeeld in twee etappes van 13 kilometer.
Bij de opening plantten de Bredase initiatiefnemers Natuur- en Milieuvereniging Markkant, Breda Wandelt, Breda National Park City en de gemeente Breda, samen met wethouder Peter Bakker een inheemse appelboom als markering van het moment. De eerste routekaartjes konden worden uitgedeeld. De eerste stappen op de Camino konden, samen met een gids, worden gezet. Tijdens de lancering van de Groene Camino, die plaats had op de Parkhoeve in de wijk Hoge Vught, werd een Groenmarkt georganiseerd. Daar werden gratis ecologisch gekweekte fruitbomen en ander plantgoed uitgedeeld.
Wij waren onlangs op een mooie zondag bij het begin – of het eind - van de wandeling al getuige van de pracht van de omgeving. Het mooie brinkdorp Den Hout is op zichzelf al een wonder van natuur en cultuur, met zijn oude boerderijen, zijn kerk en het dorpscafé Het Klosterke.
Maar we startten de tocht bij de Heilige Eik, op de hoek van de Achtersestraat en de Vrachelseweg, waarschijnlijk de oudste boom in Nederland. Onder de Heilige Eik verzamelden zich pelgrims zoals dat ook op de route naar Compostella gebeurde. De boom is misschien wel 750 jaar oud, heeft littekens, gaten en scheuren en werd 200 jaar geleden geveld door een blikseminslag. Een tak bleef leven en vormt nu nog een complete kroon.
Op de kaart zijn onder meer poosplaatsen en wandelknooppunten aangegeven. Een zo’n poosplaats is speelpark De Hoogte, beter bekend als het pannenkoekenhuis, waar jong en oud uit Breda, Oosterhout en andere omliggende gemeente plachten te recreëren als het mooi weer was.
De route gaat vervolgens door de Vughtpolder, met als bezienswaardige plekken de Linie van de Munnikhof, het uitkijkpunt de Strikberg, het monument Veenredoute en locatie Oude Baans, nog een Vogelkijk Redoute. Op de Hartelbergen werd door het Spaanse bezettingsleger de Spinolaschans aangelegd.
Het aardige van de routekaartjes is, dat er heel in het kort goede informatie wordt gegeven van de poosplaatsen en bezienswaardigheden. Ook heldere informatie wordt gegeven op een Podcast over de Groene Camino door Marnix van de Vijver.
Markkant gaat nu samen met de initiatiefnemers en met wandelaars natuurlijk, ervaringen opdoen met de wandelroute om te komen tot verdere uitbouw, onder meer de bewegwijzering. Ook zal worden gelet op ontwikkelingen in het behoud van heggen, immers een belangrijk topic voor de vereniging. De wandelroute heeft namelijk de status van Ecologische Verbindingszone (EVZ).
Interessant is, dat tijdens een bijeenkomst te Bavel op 12 maart, waarbij een 5-tal kandidaat-gemeenteraadsleden aan de tand gevoeld werden, allen zich achter de stelling Snel realiseren van de Ecologische Verbindingen schaarden. Dat geeft de burger moed.
Marius Aalders, Natuur- en Milieuvereniging Markkant
Markandalletjes
- De Afrikaanse voorjaarsboodschappers - de Tjiftjaf’s – zijn nu overal goed te horen! Volgens de vogeldienstregeling moeten nu – twee weken later – ook de Fitissen zich gaan laten horen. Die hebben verder zuid van de Sahara overwinterd, dat scheelt die twee weken.
- Op Groencafé van nmv Markkant en Breda Stad in Park waren praktisch alle partijen aanwezig. Uiteraard ook om de verschillen aan te geven, anders valt er niets te kiezen! Maar over één ding waren de grote fracties het roerend eens: het laatste stuk van de Nieuwe Mark moet doorgetrokken worden van Hotel Nassau bij de Waterstraat (toepasselijke naam!), langs De Rooi Pannen, het Arsenaalgebouw en langs de Witte Huisjes van het Seligterrein tot aan de Singels. Allen vonden dat daarvoor door de nieuwe gemeenteraad voldoende budget gereserveerd moet worden. Mooie taak voor na de verkiezing!
Nieuwe Mark doortrekken naar de Singels: innovatieve “topnatuur” met natuurbeleving! - Nu is het nieuwe stuk van de haven tot de Waterstraat al een beleving op zich. Prachtige kademuren met overal veel groen. Breda laat zien dat topnatuur en natuurbeleving te water op een innovatieve en toonaangevende manier te combineren zijn. Een mooi voorbeeld dat haaks staat op de ‘ouderwetse’ opvatting dat natuur en mensen gescheiden moeten worden, zoals in delen van het Markdal gesteld wordt. Bevers, otters en steenbreekvarens zullen dat ongelijk gaan aantonen.
- IVN Mark&Donge, nmv Markkant, de Groene Koepel, adviesgroep BromN organiseerden de ‘Kies natuur, stem GROEN’ avond in Onder de Molen in Bavel. (zie burgerinitiatiefbehoudhetgroenegoud.nl). De politici waren eenstemmig over de EVZ’s. Net zoals over de stikstofaanpak van de grote bronnen verkeer, landbouw en industrie en niet alleen de wandelende mensen. En de WHO gezondheidseisen Lucht en Water moeten in de Omgevingsvisie verankerd worden. De nieuwe gemeenteraad kan er fris tegenaan!
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge
