Herkomst: De hartbladige els (Alnus cordata) is een boom die de laatste jaren nogal toeneemt in de stad. Wat dat betreft lijkt hij op de steeneik, waarmee hij een deel van het verspreidingsgebied deelt. De boom komt oorspronkelijk uit Zuid-Italië en Corsica. Beide zijn bomen uit het warme Mediterrane klimaat. Het klimaat warmt op en de steden zijn warmer dan het buitengebied, en dus voelen deze zuidelijke bomen zich daar steeds beter thuis. Hartbladige elzen komen op dit moment al verspreid over het hele land voor, met een concentratie in de steden in West-Nederland. De boom is inmiddels ingeburgerd en maakt sinds 2020 deel uit van de Nederlandse Flora. Om daarvoor in aanmerking te komen moest deze boom zich drie generaties op drie verschillende plaatsen weten te handhaven. Dit strenge criterium geldt voor tuinplanten en exotische planten. Voor planten die zich op eigen kracht hier vestigen is één waarneming voldoende. 

Uiterlijk: Kenmerkend zijn de eivormige bladeren met een hartvormige basis. Ze zijn van boven glanzend en lijken ook daardoor wel wat op bladen van de perenboom. Het meest opvallend zijn de grote elzenkatjes: meer dan tweemaal zo groot als bij de gewone zwarte els (Alnus glutinosa). De gehele zomer kun de grote groene katjes zien, die pas in de herfst bruin verkleuren en rijpen. De bomen groeien hard, maar worden niet heel hoog; tot 14 meter. De takken staan bijna horizontaal op de stam, waardoor de boom een compacte regelmatige vorm heeft. Niet verwonderlijk dat groene stoffeerders van de stedelijke buitenruimte met een neiging tot ordelijkheid, deze boom veel hebben aangeplant.

Ecologie: Vaak wordt de soort aangeplant vanwege de stikstofbindende wortelcapaciteit en het makkelijk verteerbare, nutriëntrijke strooisel ter bevordering van de groei. Daarin schuilt echter ook een risico voor planten die gedijen in voedselarme milieus. Kruisingen met de inlandse zwarte els zijn zeldzaam. De hartbladige els verspreidt veel stuifmeel en is dan een probleem voor mensen met een allergie daarvoor. Er is weinig tot niets bekend over de waarde voor insecten. Wel zijn er beweringen van boomverkopers dat vogels op de zaden afkomen. In Bavel staat bij de fietsoprit naar de geluidswal bij de molen, een hartbladige els langs de oprit. Daar zitten vraatsporen op het blad.

Aad van Diemen – Natuur- en stadsplantengids IVN Mark&Donge

Markandalletjes

• Achtste-groepers worden bij school uitgezwaaid. Dan weet je: musical en dan is het vakantie! Ze gaan verpoppen als brugpiepers, tot het latere ontbolsteren!  
• Als ouderwetse bermtoeristen groeien de twee jonge ooievaars bij de A58 gezond op! Joke Oomen meldt drie gezond uitgevlogen jongen uit Gilzewouwerbeekse natuur. Boswachters zien hun jong groot worden op het dak. Weer leven twee jaar na vogelgriepdrama. In augustus gaan de jongen op trek naar het zuiden.  

  

• Natuurwandeling Tuin van Toon Thielen. Zo’n 100 grote en kleine mensen kwamen met de IVN natuurgidsen meedoen. Werden ook begeesterd door de stralende spontane natuur die uit de inspiratie van Toon ontstaan is. Speelsheid die de mensen aanspreekt. Zonder protocollen!
• Kronkelige Landschapswandeling Merkske Wortel-Kolonie. In het spoor van de landloper. Zaterdag 11 juli. 10-15u. Grenswandeling 11 km. Natuurlijke Merkske ontsnapte aan ruilverkavelingsdrift en werd coulisselandschap. Bloemrijke graslanden, weidevogels, heggen, vennen. etc. Op podium als mooiste wandeling provincie Antwerpen. Wortel-Kolonie is Unesco werelderfgoed! Lunch mee of voedselbos proeven! Aanmelden via website IVN Mark&Donge.
• Big Jump. Te water voor proper water. Realiseer eindelijk KaderRichtlijnWater voor gezond water, voor mens en natuur! Geen verdere vertraging, 12 jaar is al veel te veel. Verenging Markdal duurzaam&vitaal, Natuurpunt Markvallei (B) en Waterschap organiseren deze kletterende plons in de Mark! In Nederland alleen bij Daesdonckseweg 3. Strijbeek Vanaf 14u. In heel Europa springen om 15u! Spetter mee! 

  

• Wachtkamer tandarts. Bladerend in glossy Breda Business Lifestyle. Artikel over jonge Ginnekense ondernemer Aad. Startte in 1986 productie in Chinese vasteland. Wordt succesformule. Tot Corona crisis. Lange aanvoerlijnen veel te kwetsbaar. Zoon en dochter Tim en Florentine wilden anders en vooral duurzamer. Dat werd via Princess Traveller de meest duurzame koffertrolley! Gemaakt van Brabantse akkerproducten, hergebruik van plastic helmen en visnetten. Ouborgse kringloop, Made in Markdal - Ginneken! Oh ja, tandarts was pijnloos.
• In bedreigde natuur van Steenakker-noord vangt Groene Specht insecten op zijn plukroute in het gras.

  

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge  

RAAIGRAS

Houdt u van eenvoud en een strakke lijn
Ga dan fietsen in het mooie Brabant
Vooral bij Gilze moet u zijn
Kilometers groen tot aan de einder
Geen bloem of vogel stoort er beeld of rust
Al raaigras dat er tiert in mono toon
Bio divers was hier ooit heel gewoon
Die chaos is voorgoed verleden tijd
Graaigras voor de eeuwigheid

Aub 2026 

Het Bredase ‘Durf’ is het bestuursakkoord 2026-2030 van het nieuwe college van VVD, PRO en D66. Durf zou kunnen gaan over een toekomst in tijden van Klimaatverandering. Dat die steeds belangrijker wordt konden we met een nachtje ‘donder en bliksem’ nog eens beleven, zelfs zonder zingende Guus Meeuwis. Maar gewoon door de kracht van de natuur die zijn opgekropte energie kwijt moest! Maar zover gaat het bestuursakkoord niet. Wel zijn er echte blikvangers, maar ook blinde vlekken.

De echte blikvanger is het doortrekken van de Nieuwe Mark naar de Singels. Het gaat om de combinatie van water, natuur, verkoeling en recreatieve natuurbeleving. Daarvoor wordt doorgepakt. Net als een eerder besluit om de nieuwe haven tot voorbij de ‘Trappekes’ te verlengen. Nu geeft dat daar ’s avonds al een prachtig verlicht stadsbeeld om trots op te zijn. Dat moet in 2030 ook voor de Nieuwe Mark door Seligpark zo zijn, De vele miljoenen zijn daarvoor al begroot om in 2030 er van te kunnen genieten.

Er zijn nog wel wat ‘blinde vlekjes’ zoals schoon water en een duurzaam vaarbeleid. Zaken die bij het vorige College bleven liggen. Over stil (elektrisch) varen en het inrichten van de Stadsmark als Ecologische verbinding werd men het niet eens. De EVZ ambitie is prachtig om de combinatie van topnatuur met Bevers, Otters en recreatieve natuurbeleving tot stand te brengen. Daarmee kan Breda toonaangevend zijn. 
En de natuur met Otters komt snel, het dna van ottersporen wordt al geregeld in het zuidelijke Markdal ontdekt. De plannen voor ‘otterhotels’ langs de stadsmark als rust- en schuilplaats voor overdag kunnen niet snel genoeg aangelegd worden. Er zijn waarschijnlijk meer Otters dan we denken. Want pas als er te veel indringers in hun gebied komen gaan ze zichtbare (poep) markeringen uitzetten! Vertelden de Vlaamse experts in een gezamenlijk EU project aan natuurgidsen.

Met de Nieuwe Mark verbinding zou het waterpeil in de singels met vier centimeter dalen.  Voor de Singels als monument is dat ongewenst. Maar de slimme ontwerpers bedachten dat door de aanleg van brede ondiepe vooroevers (die ideaal zijn voor Otters) de waterstand en stroomsterkte op peil gehouden worden! Zo geeft de Nieuwe Mark als doorlopende blauw- groene verbinding veel ‘bijvangst’, zoals een aantrekkelijke koele binnenstad, waterberging, schoner water, nieuwe natuur, wandel, zit en vaar mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en te genieten. Dat willen we graag beleven in 2030!

Een andere blikvanger is het 4 jaar uitstel bedrijventerrein Ritmeester fase 2 in ‘t Hout. GroenLinks (nu PRO) met Lieke van Son bepleitte dat al lang. Dat is een verstandig begin, maar die jaren onzekerheid voor de plaatselijke boer om om te schakelen naar biologische landbouw is nog veel te lang. Nu het begin er is, dan maar even definitief doorpakken?

Een andere blikvanger is zeker dat de drie partijen het woningbouw doel willen verhogen. Van de nu gerealiseerde 6000 naar 7000, met veel groen, water en natuur, vooral in ’t Zoet. Maar is het een blind vlekje om waar het spannend wordt het vastgestelde Groenkompas los te laten? Juist dan is richtinggevend houvast noodzaak!

Een andere Blinde Vlek is Steenakker-noord dat volgezet moet worden als bedrijventerrein. 10.000 jaar geleden was dit de aller eerste woonplek voor de prehistorische Bredanaars, gevolgd door Romeinen, Middel-, Gouden en wij als 21e eeuwers! Waarom geen natuur- en cultuurhistorisch park op deze onbekende en nog onbeminde plek? Dat zou het ontstaan van het grootstedelijke contour van Breda in perspectief plaatsen. En een springplank zijn voor de Groene Gordel, die van de Haagse Beemden via het groen van Overbos, Bieloop, de Rith naar ’t Hout loopt. Het stukje Steenakker-noord is klein en versnipperd, en kost alleen maar geld schreef de vorige wethouder al. De nieuwe wethouder beheert ook de financiën, dus een mooie bezuinigingsoptie?

Nog meer ‘blinde vlekken’, denk aan stikstof en Ulvenhoutse Bos. Maar die hoeven niet genoemd te worden, die komen vanzelf in discussie bij de gemeenteraad! De drie collegepartijen verloren elk een zetel. Dus komt er meer ruimte voor discussie. Ook voor Breda Beslist en het CDA die niet in het college mochten. Goed voor de besluitvorming want ‘zonder wrijving geen glans!’ is een gezonde natuurwet.

Markandalletjes

• Gewoon zomer, zonnig, soms een bui, lekkere temperatuur, jonge vogels vliegen uit. Wel een Oranje depressie..  
• Oeverzwaluwen fladderen happy! Waterschap besloot voortaan geschikte meanderwanden jaarlijks te schonen van begroeiing, want ze nestelen alleen in kale wanden met vrij uitzicht op mogelijke roofdieren. Beheer van de wanden is in handen van het waterschap. Zodoende hakte DB-lid Karin van den Berg (WN) de knoop door om zo de biodiversiteit in het Markdal te bevorderen! Zouden ze weer luid kwetterend 200 nesten uitgraven, zoals destijds bij de aanleg van de Ulvenhoutse meander? Dank Waterschap!
• Moestuin van Joke Oomen is kraamkamer van Koninginnepages. Op haar venkel komen de rupsen uit. In haar vlinderkastje, groeien en verpoppen ze zich tot uiteindelijk de prachtige Koninginnepage! Dankzij een leven met venkel in de Gilzerwouwervallei!

  

• Steenmarter onthoofdde steenuiltjes in Galder. Natuur is geen mietje! Dit jaar gelukkig heel wat jongen uitgevlogen.   
• Vogelwerkgroep Lage Vuchtpolder meldt “jonge ‘grutjes’ die groot aan het groeien zijn!”, Na jarenlange maatregelen voor natte natuur, een hoopvol succes! Op een vrijwilligers dag van de gemeente kwam er al - toevallig - een vlucht van twintig ‘utto’s, utto’s’ over! Contactpersoon van de enthousiaste nieuwe groep is Ineke Breukers. Ze zagen al jonge tureluurtjes, scholeksters en veel jonge kieviten met groeiende kuif! Patrijzenbescherming gaat van start, gemeente legt patrijzensingels aan.
• Natuurwandeling Tuin van Toon Thielen. Vier ha traditionele bloemen- en plantenkwekerij omgevormd naar spontane natuur. Zonder bestrijdingsmiddelen, maar met waterpoelen, kruidenrijk grasland en inspiratie van Toon. Natuurbeleving ten top! Zaterdagmiddag 4 juli. 13u. Aanmelden website IVN Mark&Donge.   
• Toch nog een Nachtzwaluwen avond. Zaterdag 4 juli. 21-23u30. Na tien jaar beheer Natuurpunt Markvallei in het vroegere strikt ‘private Smisselbergenbos van Voortman’ nu de kans om ratelende  Nachtzwaluwen te horen, soms een Houtsnip? Vrijwilligers hebben heidestroken aangelegd, dat werkt! Start: Parking van Den Rooy aan de Ulicotenseweg.

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge

Inleiding: Dit stuk is gebaseerd op het rapport ‘Monitoring wilde bijen Breda’ 2024, 51 pagina’s, maart 2025 geschreven door Ivo Raemakers & Tim Faasen van bureau Ecologica, in opdracht van de gemeente Breda. De genoemde auteurs zijn ook de uitvoerders van het onderzoek. Het onderzoek is een herhaling van een onderzoek in 2018 en is in 2024 uitgevoerd.  Het doel van het onderzoek is: 1e: zicht krijgen op de wilde bijendiversiteit van de gemeente Breda door monitoring van 16 groenlocaties. 2e: het beschrijven van deze locaties. 3e: het adviseren over verbeteringen voor wilde bijen op deze locaties en omliggend landschap.

Aard onderzoek: Het onderzoek geeft geen beeld van de totale bijenpopulatie in Breda, want er zijn alleen kansrijke gemeentelijke locaties onderzocht. Belangrijke en omvangrijke natuurgebieden binnen de gemeentegrenzen vallen niet binnen de onderzoeksopzet. Geen Mastbos, Liesbos, Ulvenhouts Bos, landgoederenzone bij Ulvenhout. Het doel van het onderzoek is de condities voor wilde bijen te verbeteren op gemeentelijk grondgebied. Ongeveer tweederde van het rapport bestaat uit beschrijving van de locaties, toegespitst op de waarde en belang voor bijen. Het gaat dan om beheer, beplanting, nestgelegenheid, beschutting enz.  

Daar ligt dan ook de voornaamste verdienste van het rapport. Het is een ecologisch advies voor het beheer van terreinen voor wilde bijen.

Resultaat: Met de kanttekening dat 2024 een slecht bijenjaar was, wordt vastgesteld dat in 2024, 123 soorten wilde bijen zijn vastgesteld tegen 104 in 2018. 85 soorten zijn in beide jaren vastgesteld, 19 soorten alleen in 2018 en 38 alleen in 2024. In totaal zijn in beide jaren 142 soorten vastgesteld uit eigen onderzoek. Daarnaast zijn via waarneming.nl nog 18 gevalideerde waarnemingen vastgesteld, hetgeen het totaal aantal wilde bijen op 160 brengt. De resultaten in 2024 vergeleken met die in Eindhoven laten zien dat in Breda per locatie gemiddeld 32 % meer soorten worden waargenomen en 57 % meer exemplaren. De voorzichtige verklaring kan zijn dat in Breda meer aan verbetering van inrichting en beheer wordt gedaan. Het zou ook de toename van het aantal soorten van 2018 naar 2024, met bijna 20% kunnen verklaren. Dat zou natuurlijk heel mooi zijn, maar voor die conclusie is een in de tijd langere datareeks nodig.

Waardevolle soorten: De landelijk gezien meest bijzondere soorten die in Breda zijn aangetroffen, zijn: roodrandzandbij, kleine bandgroefbij, donkere dubbeltand en kauwende metselbij. In 2024 zijn 19 Rode-lijstsoorten aangetroffen. In 2018 waren dit er 16. In totaal zijn nu 26 Rode- lijstsoorten in de monitoring gevonden.

Tijdens de inventarisatie zijn 28 landelijk zeldzame en zeer zeldzame soorten aangetroffen. In 2018 waren dat er 21 en het totaal over beide jaren bedraagt 39.

Ten slotte: Het lijkt er gunstig uit te zien, maar voor definitieve conclusies is een vervolgmeting nodig!

Aad van Diemen – natuurgids IVN Mark&Donge, insecten-expert.

Markandalletjes

• Flitsend weer boven Markdal. Bliksem en ook hoosbuien. Echt zomer!
• Waterschapsverkiezingen van maart rijzen al boven de jaarwisseling uit. Karin van der Berg is blij gekozen te zijn als lijsttrekker Water Natuurlijk. Al veel goed werk verzet in o.a. Markdal. En op naar meer.
• Breda kiest voor herstel Mark door de stad! Goede zaak! Peilverlaging in Singels wordt voorkomen door bredere natuurlijke vooroevers. Daardoor meer natuur- en otter leefgebied! In zuidelijke Mark zijn al weer Otter sporen gevonden!
• Bij alle grootse plannen ontbreekt het woord ‘stikstof’, dat zou nog wel voor verdamping kunnen zorgen … Ulvenhoutse Bos wacht nog steeds op concrete anti-stikstof maatregelen.
• De gevreesde Aziatische Hornaar is verdwenen …. uit de boeken! Hij heet nu Geelpoothornaar! Goed kijken, dan is naast al dat zwart ook het geel van voorpoten te zien! Is maar de helft van de Europese Hoornaar.

  

• Exoten zijn vooral in het begin ‘lastig’ zeggen biologen. Net als kolonisten in Amerika passen ze zich daarna aan de omgeving aan. Al zijn er uitzonderingen.
• Laatste kans Nachtzwaluw horen en zien.. Zaterdagavond 27 juni. 21u30-23u30. In en na de schemering. In de Pannenhoef, met toestemming Brabants Landschap (incl. bijdrage). Aanmelden via IVN Dintel en Marklanden.
• Volop Zero Waste Festival. Programma zie: @  Zero Waste Festival – Breda. Vrijdag: # Modeshow bij Vindingrijk en Witte Huisjes, met kringloopvondsten. # Zero Waste Picknick in Valkenberg met Avans. Zaterdag (o.a. Witte Huisjes): # Hup op de Sup! Zwerfvuil uit de singels vangen!  # Social Plogging met Ron. Sport, loop en raap. # Zero Waste Kasteel Poppenkastspel. Zondag: #  Peuk en Meuk actie. Peuken Party met klimaatburgemeester Elisah Pals. # Peter’s Zwerfafval speurtocht. Boerderij Parkhoeve. Pffff wat een actie!
• Slootjesmiddag Natuurtuin Oranjepolder. Schaatsenrijders, Bootsmanetjes, Libellenlarven ontdekken met gidsen, pappa’s en mamma’s, opa’s en oma’s en vangnetjes! Volgende week zondagmiddag. 7 juni. 13-16u. Graag aanmelden. Natuurverenging IVN Mark&Donge.
• Geniet van het zomerbegin!

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge

Als Boomstam Henk heb ik de afgelopen periode voor Breda Ontdekt! de Buurtbushcraft verzorgd. Aan de hand van verschillende bushcraft- of survivaltechnieken hebben we de natuur in de wijk ontdekt. Bruikbare planten, een waterfilter maken, survivalknopen om een stevige hut te kunnen bouwen en oriënteren met de natuur zijn enkele onderwerpen die aan bod komen. Oriënteren met de natuur heb ik in het najaar van 2022 ook al eens beschreven in Natuur rond het Markdal. En deze keer neem ik de kinderen mee naar het van Sonsbeeckpark in Breda waar de Aa of Weerijs langs stroomt. Dat andere riviertje waar Breda zijn naam aan te danken heeft. Met een paar meiden lopen we van school langs de Aa of Weerijs naar het van Sonsbeeck. Ondertussen vertel ik ze iets over windrichtingen, ‘gekamde’ bomen en de stand van de zon. Ook vraag ik ze of ze wel eens een magneet hebben gezien of vastgehouden. Natuurlijk hebben ze allemaal wel eens met een koelkastmagneetje gespeeld. Die blijft ook plakken op de kachel of de tafelpoot! We zijn bij het bruggetje beland en ik moet even wat materiaal klaarzetten. De meiden helpen me graag en vragen zich af wat ik toch met dat touw en de emmer ga doen.

We hebben straks water nodig en dat gaan we hier uit de vijver halen. Ik bind het touw aan de emmer vast en het andere uiteinde aan de brugleuning. Zo weet ik zeker dat we de emmer niet kwijtraken. Ondertussen snuffelt een van de dames al in het tasje en ziet de kleine bakjes en de kurkjes. Ze roept me erbij en vraagt wat we daar mee gaan doen. Kom er allemaal maar even bij dan leg ik het uit. Ik vertel ze dat de aarde een grote magneet is met een noordpool en een zuidpool. Die namen zijn niet zomaar gekozen. En omdat de aarde zo’n grote magneet is, gaan magnetische metalen staafjes altijd in dezelfde richting staan. Daarmee wijzen ze dus een Noord-Zuidlijn aan, zoals een kompas! En kijk; hier heb ik een paar naaldjes en magneetjes. Als je het magneetje een keer of vijftig rustig langs de naald strijkt, wordt de naald magnetisch. Als je dat naaldje dan op een stukje kurk op het water legt dan zul je zien dat hij draait totdat de punt naar het noorden of zuiden wijst. Met enige terughoudendheid wordt deze magie beluisterd. Eerst zien dan geloven, zie ik in de ogen terug. Dus we gaan aan de slag. Haal maar eens water uit de sloot en vul je eigen bakje met water. Iedere dame krijgt een naald en een magneetje. Daar staan ze hardop tellend de naalden te magnetiseren. De eerste naaldjes worden op de kurk gedropt en vallen in het water. Weg magnetisme. En weer opnieuw; een… twee… drie… Nu een stuk voorzichtiger wordt het naaldje op het kurkje gelegd.

Vol verwachting en verbazing zien ze het naaldje langzaamaan draaien en als hij ietsjes doorschiet weer terugdraaien tot hij stilligt. De mijne doet het meester! Roept de eerste. En vlak daarna volgen de andere meiden. De mijne ook! Links en rechts valt er ook nog een naaldje in het water en wordt er weer opnieuw geprobeerd. Het magneetje blijkt erg interessant. Het lijkt wel toverkracht. Een van de dames heeft twee magneetjes te pakken en fopt haar klasgenootjes. Ze laat een magneetje met ‘haar toverkracht’ schokkend over het werkblad lopen. Natuurlijk hebben de andere het gauw door. Dat doe je met een magneetje in je andere hand! Twee andere meiden hebben het water halen ontdekt. Ze gooien omstebeurt de emmer in het water, hijsen hem op, zetten de emmer op de rand van de brugleuning. Drie… twee… een… Eentje duwt de emmer van de rand en met een plons spettert het water vanuit de vijver alle kanten op. Gierende pret van de spetters op de broek. Het wordt alweer tijd om terug te lopen. Ik laat de meiden nog even met hun waterpret en ruim de andere spullen weer op. Met z’n allen nog een laatste grote plons en dan gaan we. Met glinsterende pretoogjes word ik nog beslopen en nat gespetterd. Lachend lopen we weer terug naar school.

Boomstam Henk, NatuurWijzer, IVN-gids Mark & Donge

Markandalletjes

• Bijna midzomernacht! Wat een uitbundig voorjaar! Met gelukkige vlaggen en tassen van de toekomst aan de gevels.
• In Chaam en Galder Veel jonge Steenuiltjes, Oehoe’s, Ooievaars, en nog meer. Ook goed muizenjaar, is dat de relatie?  
• Langste dag, met veel zon! Kans op smaragd blauwe weide- en (nog zeldzamere) bosbeekjuffers bij water.. Bosbeekjuffer helemaal blauw, weidebeek met witte schouder.

  

     
• Breda maakt plan voor minder zwerfvuil. Aanzet voor meer. Dankzij voortdurende acties van nmv Markkant, zwerfvuilopruimers, Ron Bekker, etc. Te land en te water. Gemeentes pak de plastic ‘Nurdles-bolletjes’ aan. Boetes voor Kader Richtlijn Water dreigt met boetes in december 2027. Eerst de demonstratieve Big Jump op 12 juli. 15u.    
• Terrazza Italiana. Creatieve natuurbeleving van onze zuidelijke vrienden. Vrijdag 19 juni. 17u30-23u. Vallei van het Merkske. Kolonie 41. Wortel (B). ‘Krukkenavond in Italiaanse sfeer’. Ten bate van de nieuwe grensnatuur van ‘De Laars’. Natuurpunt Markvallei.
• Midzomerochtend stadsexcursie Moerenlooppad. 21 juni. 7-10u. Stadsvogelgids Willem Veenhuizen. Langs Groene beek Zone verrassende Haagse Beemnden. Oevers, vochtige bermen, moerasvegetatie, houtsingels, hazelaars, etc. én vogels! Start: kruising Noortberghmoeren-Louwersdonk. Graag aanmelden @: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
• Stadsplantenwandeling. Zondagmiddag 21 juni. 13u30-15u30. Belcrum, meest soortenrijke wijk. Vroegere Belcrumbos met Speelhuis slot van Maurits. Op een heuvel met konijnen, dus Konijnenberg! Thema: wijk met de meeste soorten. Oude muurtjes met muurvaren, muurleeuwenbek, robertskruid, gele helmbloem, Mozes-in-het-biezen-mandje uit USA, klein liefdegras, slaapkamergeluk en tripmadam. Verrassende binnenstads natuur! Aanmelden via IVN Mark&Donge.
• Zondagmiddag midzomerwandeling. Thema ‘ontdek, wat mag er van ons zelf?’. Wat mag er groeien, bloeien, en er helemaal zijn? Gratis met gids. 14-17u. Vallei van het Merkske (Klapekster). Kolonie 41. Wortel (B). Natuurpunt Markvallei.
• Groencafé. Altijd inspirerend. Woensdagavond 24 juni. 19u30-22u. Experts over afval, bioplastics, hergebruik. Circulariteit, praktische tips. Brandpunt, Reigerstraat 16, Breda. Natuur- milieuvereniging Markkant.
• Vijf dagen! Zero Waste Festival. 24-28 juni. Veel activiteiten op Wolfslaar! Wandeltoer zero waste, hergebruik kleding, meubilair, kiemgroenten, warmoezerij, bloemknikkers, enz, enz. Zie overvloedige programma: @ zerowastefestival.nl/breda/.

  

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge